کردستان

کردستان ایران از دیدگاه قالیبافی دارای دو قطب فعال است که یکی از آنها شهر سنندج و دیگری بیجار است. قالیبافی و پیشرفت آن در سنندج را تا حد زیادی باید مرهون مقامات محلی دانست که در سده های قبل در آنجا حکومت می‌کرده‌اند و از این هنر و سایر هنرها حمایت می‌کرده‌اند. بنابراین می توان برای آن حداقل سابقه ای حدود ۱۰۰۰ سال را در نظر گرفت. ولی شهرت سنندج بیشتر به واسطه گلیم های بسیار نفیس آن که دارای آوازه جهانی است. ساختار دشت ها و کوهپایه های کردستان یکی از مناطق مهم گله داری کشور است که گوسفندان آن نیز معمولاً از نژادهای “کردی” و “مریوانی” است. پشم مصرفی در قالیبافی سنندج بیشتر از نوع دستریس و بسیار نازک است. تا حدی که گاهی اوقات تفکیک و تشخیص نخ های دستریس و کارخانه ای مشکل است . قالی های سنندج به روش ترکی چله کشی می شوند و چله ها امروزه از جنس پنبه می باشند. قالی های اصیل کردستان به ویژه سنندج از نوع یک پود ضخیم است که به نظر می رسد استفاده از یک پود در بافت قالی متاثر از دست بافته هایی چون گلیم ، گبه و … باشد . ولی امروزه در بافت قالی ها از هر نوع پود استفاده می شود . دارهای مورد استفاده در مناطق شهری عمودی و از نوع ثابت است . رج شمار فرش های قدیمی سنندج بین ۱۵ و حداکثر ۲۵ متغیر بوده‌اند . اگر چه در معدود نمونه های نفیس و منحصر به فرد رج شمارهای بالاتر نیز دیده شده ، اما قالی های امروز سنندج دارای رج شماری بین ۲۵ تا ۳۵ هستند .

یکی از ویژگی های بارز قالی هایی سنندج، پرزهای کوتاه آن است که معمولاً پرداخت و قیچی آن در زمان بافت صورت می گیرد. با وجود آنکه گره نامتقارن در میان اهل فن به “گره فارسی” و یا “گره سنه” (نام قدیمی آن شهر) معروف است ، با این حال فرش های سنندج با گره ای از نوع متقارن و یا به عبارتی گره ترکی بافته می شوند . بکارگیری الیاف کاملاً تابیده شده توسط قالیبافان موجب شده که گره های فرش آنان در پشت فرش به خوبی دیده شو د . تمایل بافندگان در نوع بافت بیشتر به قالی های “لول بافت” است.